Piszesz wypracowanie lub wygłaszasz referat? Przygotowujesz prezentację maturalną? Nie zapomnij podać informacji, z czego korzystasz! Podając dane bibliograficzne - zachowujesz prawa autorskie!
Warunkiem przystąpienia do matury jest oddanie w terminie bibliografii do Twojej prezentacji.
Co to jest BIBLIOGRAFIA?
Bibliografia - wywodzi się od greckich słów: biblion (biblos) - książka oraz graphein - pisać, opisywać
Jest to uporządkowany spis źródeł, z których korzystamy przy pracy nad konkretnym zagadnieniem.
Bibliografia załącznikowa powinna być opracowana zgodnie z normami:
• PN-ISO 690: 2002 - Dokumentacja - Przypisy bibliograficzne - Zawartość, forma i struktura.
• PN - ISO-690-2: 1999 - Informacja i dokumentacja - Przypisy bibliograficzne - Dokumenty elektroniczne i ich części.
________________________________________
Opisy powinny być uporządkowane w kolejności alfabetycznej (wg pierwszego elementu opisu - czyli nazwiska autora lub tytułu pracy zbiorowej).
Bibliografię dzieli się zazwyczaj na trzy grupy:
Literatura podmiotu - spis wybranych do analizy i omówienia podczas prezentacji tekstów kultury - np. utworów literackich (wierszy, powieści), plastycznych (np. reprodukcji obrazów, ilustracji, rzeźb), muzycznych, filmów, reklam.
Literatura przedmiotu - spis dokumentów dotyczących twojego tematu prezentacji, którymi są opracowania ogólne (słowniki, leksykony, encyklopedie) i szczegółowe (książki, artykuły, szkice krytycznoliterackie), pozwalające zgłębic stan badań nad tematem wybranym do prezentacji.
Materiały pomocnicze - obrazy, fragmenty filmów, utwory muzyczne, ilustrujące omawiany temat.
________________________________________
Elementy opisu:
Nazwisko i imię autora: Tytuł. Wydanie. Miejsce wydania: Wydawca, rok wydania. ISBN.
Zwracaj uwagę na znaki przestankowe - Stosuj je konsekwentnie!!! Każdy element opisu należy wyraźnie oddzielić od następnych przyjętym znakiem interpunkcyjnym:
np.: Kapuściński Ryszard: Heban. Wyd. 7. Warszawa: Czytelnik, 2003. ISBN 83-07-02948-1.
Norma nie precyzuje tych znaków, należy jednak stosowac je konsekwentnie i jednolicie we wszystkich opisach.
Informacji na temat książki szukaj na stronie tytułowej, a w przypadku jej braku na okładce lub grzbiecie.
Informacji na temat dokumentu dźwiękowego szukaj na etykiecie, okładce lub opakowaniu.
Autor:
Można zamiast imienia podać tylko inicjał, jeżeli nie utrudni to identyfikacji osoby, np. "Lutosławski W." - to: Lutosławski Wincenty czy Witold?
Jeżeli autorów jest więcej niż trzech podajemy pierwszego i dopisek i in.
Jeżeli autorów jest dwóch lub trzech - podajemy ich personalia oddzielając od siebie przecinkami.
Jeżeli opracowujemy pracę zbiorową pod redakcją opis rozpoczynamy od tytułu.
Pomijamy w opisie autora informacje o jego stopniach naukowych, funkcjach: nie piszemy, że ktoś jest czy był: księdzem, profesorem, biskupem, doktorem, zakonnikiem etc.
Tytuł:
Można skracać zbyt długi tytuł. Wyrazy pominięte zaznacz wielokropkiem: (...)
Pamiętaj, że jedynym elementem opisu bibliograficznego, który umieszczamy w cudzysłowie jest tytuł czasopisma!!! - Tytuł książki podajemy bez cudzysłowu.
Wydanie:
Jeśli to jest wydanie pierwsze lub nie ma w książce informacji, które to jest wydanie - ten element opisu pomijamy! Informację o zmianach dokonanych w wydaniu należy skrócić: Wyd. 5 popr. uzup. zmien. skr.
Miejsce wydania:
To nazwa miejscowości, w której mieści się wydawnictwo. Jeśli wydawnictwo ma kilka siedzib - podajemy pierwszą nazwę miejscowości z wymienionych.
Wydawnictwo:
Można skracać nazwę wydawcy np.:
• PWN zamiast Państwowe Wydawnictwo Naukowe
• Ossolineum zamiast Zakład Narodowy im Ossolińskich
• WSiP zamiast Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne
Rok wydania:
To element obowiązkowy. Jeśli nie jest podany w książce, trzeba go określić - korzystając z katalogu biblioteki lub podać przybliżoną datę: [ok. 2006].
Numer ISBN:
ISBN - ang. International Standard Book Number - Międzynarodowy Znormalizowany Numer Książki
- dziesięciocyfrowy symbol (a od 1 stycznia 2007 r. 13-cyfrowy) zawierający zakodowane informacje o książce: o kraju: 83 - Polska
o wydawcy: 02 - WSiP i o książce.
Numer ISBN znajdziesz w książce wydanej po roku 1978. Jeśli go nie ma w książce - ten element opisu pomijamy.
PRZYKŁADY OPISÓW BIBLIOGRAFICZNYCH
OPIS BIBLIOGRAFICZNY KSIĄŻKI
np.:
Kapuściński Ryszard: Heban. Wyd. 7. Warszawa: Czytelnik, 2003. ISBN 83-07-02948-1.
OPIS BIBLIOGRAFICZNY PRACY ZBIOROWEJ (więcej niż 3 autorów):
Tytuł. Red. Imię i nazwisko głównego autora (redaktora). Wydanie. Miejsce wydania: wydawca, rok. ISBN.
np.:
Kompendium wiedzy o ekologii. Red. Jan Strzałko i Teresa Mossor-Pietraszewska. Wyd. 2 popr. i uzup. Warszawa: PWN, 2001. ISBN 83-01-13589-1.
OPIS BIBLIOGRAFICZNY jednego tomu wielotomowej pracy zbiorowej:
np.:
Poezja polska 1914-1939: antologia. Wybór i oprac. Ryszard Matuszewski, Seweryn Pollak. Wyd. 3 poszerz. Cz. 1. Warszawa: Czytelnik, 1984. ISBN 83-07-00395-4.
OPIS BIBLIOGRAFICZNY fragmentu (rozdziału, opowiadania, wiersza) książki
Nazwisko i imię autora książki. Tytuł. Wydanie. Miejsce wydania: wydawca, rok. ISBN. Tytuł rozdziału, strony zajęte przez rozdział.
np.:
Hutnikiewicz Artur: Od czystej formy do literatury faktu. Wyd. 5. Warszawa: Wiedza Powszechna, 1988. ISBN 83-7052-804-X. Ekspresjonizm, s. 70-92.
Tak sporządzamy również opis wiersza (czy opowiadania) ze zbioru jednego autora.
np.: Lipska Ewa: Ja. Kraków: Wydawn. Literackie, 2004. ISBN 83-7889-57-67. A jednak miłość, s. 41.
OPIS BIBLIOGRAFICZNY fragmentu (rozdziału) PRACY ZBIOROWEJ:
Nazwisko i imię autora rozdziału: Tytuł rozdziału. W: Opis książki, w której zawarty jest rozdział, strony zajęte przez rozdział.
Przykład 1:
Hutnikiewicz Artur: Badania nad literaturą Młodej Polski. W: Rozwój wiedzy o literaturze polskiej po 1918 roku. Warszawa: Czytelnik, 1986. ISBN 83-4567-37-87, s. 192-224.
Przykład 2 : Wiersz z antologii wielu autorów:
Stachura Edward: Wielki Testament. W: Od Kochanowskiego do Szymborskiej: antologia poezji polskiej. Wybór Marek Wawrzkiewicz. Warszawa: Książka i Wiedza, 1999. ISBN 83-6754-23-56, s. 380-381.
OPIS BIBLIOGRAFICZNY WSTĘPU do książki:
Nazwisko i imię autora wstępu: Tytuł wstępu. W: Opis książki, w której zawarty jest wstęp, strony zajęte przez wstęp.
np.:
Drawicz Andrzej: Wstęp. W: Bułhakow Michaił: Mistrz i Małgorzata. Wyd. 15. Warszawa: MUZA, 1990. ISBN 83-73199-00-4, s. V - LXXXIV.
________________________________________
OPIS BIBLIOGRAFICZNY ARTYKUŁU Z CZASOPISMA:
Nazwisko i imię autora artykułu: Tytuł artykułu. "Tytuł czasopisma" rok, numer czasopisma, numery stron zajęte przez artykuł.
Przykład:
Jaworski Marcin: Różewicz - ostatni modernista. "Polonistyka" 2005, nr 5, s. 18-24.
Opis bibliograficzny RECENZJI:
Nazwisko i imię autora recenzowanej książki: Tytuł recenzowanej książki. Wydanie, Rok wydania, ISBN. Rec. Imię i nazwisko autora recenzji: Tytuł recenzji. "Tytuł czasopisma" rok, numer czasopisma, strony zajęte przez recenzję.
Przykład:
Kuczok Wojciech: Gnój. Warszawa 2003. Rec. Piotr Śliwiński: Normalni, wydrążeni, źli. "Tygodnik Powszechny" 2004, nr 32, s. 11.
Opis bibliograficzny WYWIADU:
Nazwisko i imię osoby, która udziela wywiadu: Tytuł wywiadu. Rozm. przepr. Imię i nazwisko osoby prowadzącej wywiad. "Tytuł czasopisma" rok, numer, numery stron.
Przykład:
Kuczok Wojciech: Jestem bardzo pokrzywiony. Rozm. przepr. Barbara Pietkiewicz. "Polityka" 2004, nr 3, s. 58- 59.
________________________________________
OPISY BIBLIOGRAFICZNE DOKUMENTÓW ELEKTRONICZNYCH:
Książka na płycie CD-ROM:
Kopaliński Władysław: Słownik wyrazów obcych i zwrotów obcojęzycznych [CD-ROM]. Wersja 1.03.16. Łódź: Promedia CD, 1998. ISBN 83-7231-3.
Książka w Internecie:
Hłasko Marek: Ósmy dzień tygodnia [online]. [dostęp 19 września 2005]. Dostępny w Internecie: http://www.literatura.za pis.net.pl/okresy/wspolczesnosc/hlasko/osmy.htm.
Strona www:
Skórka Stanisław: Wirtualna historia książki i bibliotek [online]. Kraków: Akademia Pedagogiczna, Instytut Informacji Naukowej [dostęp 4 lutego 2005]. Dostępny w Internecie:: http://www.ap. krakow.pl/whk/.
Artykuł w czasopiśmie internetowym:
Karpiel Anna: Motyw szatana w literaturze romantycznej. W: "Konspekt" 2005, nr 2 [online]. [dostęp 22 września 2005]. Dostępny w Internecie: http://www.wsp.krakow.pl/konspekt/22/Karpiel.htm. ISSN 1509-6726.
________________________________________
OPIS BIBLIOGRAFICZNY INNYCH TEKSTÓW KULTURY
OPIS BIBLIOGRAFICZNY REPRODUKCJI OBRAZU (rzeźby, dzieła architektury):
Jak opis rozdziału z książki:
Velasquez Diego: Infantka Małgorzata [il.]. W: Rzepińska Maria: Siedem wieków malarstwa europejskiego. Wyd. 2 popr. i uzup. Wrocław: Ossolinem,1986. ISBN 83-5768-35-X, nr il. XLVI.
OPIS BIBLIOGRAFICZNY FILMU:
Cudzoziemka [film]. Reż. Ryszard Ber [płyta DVD], Warszawa: AGF, 1986.
________________________________________
Oprac. Magdalena Tobiasz
BIBLIOGRAFIA
• Antczak Mariola: Dokumentowanie źródeł informacji po nowemu. Wybrane problemy. „Biblioteka w Szkole" 2010, nr 3, s. 11-13.
• Bibliografia załącznikowa. „Biblioteka – szkolne centrum informacji" 2009, nr 1.
• Bonk Gabriela, Stronka Aleksandra: Opis bibliograficzny stosowany w bibliografii załącznikowej [płyta CD dołączona do czasopisma „Biblioteka w Szkole"]
Rzędowska Anna. Zasady tworzenia bibliografii załącznikowej. "Biblioteka w Szkole" 2012, nr 1, s. 15-17.