Spotkanie autorskie z Panem Profesorem   MARCINEM   ZAREMBĄ z Instytutu Historii Uniwersytetu Warszawskiego i Instytutu Studiów Politycznych Polskiej Akademii Nauk odbyło się 9 października dla uczniów klas: 1a,1c. Temat spotkania związany był z książką „Wielka trwoga. Polska 1944-1947. Ludowa reakcja na kryzys”.

„Największą wartością "Wielkiej trwogi" jest pokazanie tego, co dzieje się z ludźmi w strasznych, długotrwałych warunkach wojny i zagrożenia; a właśnie aspekt socjologiczny książki sprawia, że wykracza ona poza suchą relację historii. Wielka Trwoga to odarta z mitów i komunistycznych naleciałości historia pierwszych lat po II wojnie światowej. Autor pokazuje rozbite społeczeństwo, w którym na porządku dziennym były gwałty i grabieże, a niepewność jutra spędzała sen z powiek ludziom udręczonym przez pięcioletnią okupację. Czy wybuchnie kolejna wojna? Czy zdołam przetrwać głód i epidemie? Czy znajdę dom i jakiekolwiek zajęcie w kraju, który nawet nie ma ustalonych granic? Takie pytania zadawały sobie miliony Polaków. 
( z recenzji wydawniczej).

„Napisałem książkę, która nie będzie osądzać, której autor nie będzie wchodził w rolę sędziego, prokuratora. Taką, aby czytający mógł zrozumieć, co się wydarzyło” - mówił prof. dr hab. M. Zaremba. Autor podkreślił, że po wojnie wydarzyło się wiele zła. Polacy wyszli z tej wojny z bagażem złych doświadczeń i ze strachem. Wojna nie skończyła się dla nich dobrze, bo spotykali się z nowymi niebezpieczeństwami. Autor przedstawił pełną panoramę polskich strachów i lęków w okresie tuż powojennym. Mówił o chaosie, strachu przed Armią Czerwoną, dezerterach, żebrakach, włóczęgach, spekulantach, złych milicjantach, szabrownikach, bandytyzmie, upadłych żołnierzach. To oni tworzyli prawdziwy krajobraz powojennej Polski. Marcin Zaremba zabrał uczestników spotkania w szokującą podróż po czasie, który zniknął z pamięci Polaków. Po spustoszonym przez wojnę państwie strachu, biedy i niepewności. Mówił także jak ludzie starali się swój strach zminimalizować, jednak terror i strach importowany z Moskwy nie dawał poczucia bezpieczeństwa .Ujawniały się stany przygnębienia lękowego, powiązane z poczuciem bezsensu, bezradności i dezorientacji. Prof. M. Zaremba mówił, że w latach 1944-1947 nie dominował entuzjazm odbudowy Warszawy ani chęć do dalszej walki o niepodległość, ale po prostu strach przed żołnierzami radzieckimi, zaminowaniem obiektów w terenie, przed chorobami, przed przyjmowaniem obcych ludzi do mieszkań, przed beznadziejnie przeprowadzoną wymianą pieniędzy, strach o los Kościoła, strach przed Żydami jakoby porywającymi chrześcijańskie, polskie dzieci, strach przed Ukraińcami; z drugiej strony strach Żydów po pięciu latach gehenny. Scena z filmu „Sami swoi”, gdy babcia Pawlakowa chce granatem dochodzić sprawiedliwości, jest bardzo prawdopodobna. Po wojnie po przemoc sięgano nagminnie – mówił Marcin Zaremba, autor książki „Wielka trwoga”.                                                   Pierwsza część spotkania miała charakter wykładowy, zaś kolejna konwersatoryjny, trochę przypominający panel dyskusyjny. Budujące jest to, że młodzi ludzie, uczniowie klas pierwszych zadawali autorowi pytania, koncentrując się na takich zagadnieniach, o które spierać się będą jeszcze kolejne pokolenia. Uczniowie podnosili między innymi wątek Powstania Warszawskiego i Narodowych Sił Zbrojnych. Rozmowa trwałaby na pewno jeszcze długo, ale zaplanowany czas-120 minut- na to fascynujące spotkanie zbyt szybko się skończył. Bardzo serdecznie dziękujemy Panie Profesorze!

Grzegorz Kopański